Aftafa başqanı

آفتافا باشقانی میرزا جفا

حیکایت ائیله ییر ساده بیر اینسان,
سؤزونده اینجه لیک وار یاخشی دویسان

موسافیر اولدوغوندا بیر شهرده,
چیخیب هردن گزرکن هندورده,

عمومی بیر تووالئتده گئدرمیش,
تمامن ائحتیاجین رفع ائدرمیش

بول ایمیش او مکانین آفتافاسی
ساری, قیرمیز, یاشیل الوان بویاسی

دئییر؛ آلدیقدا اونلارین بیرین من
نئجه میرزا جفا قیشقیردی بیردن

آپارما آی کیشی قایتار گتیر سن!
یاشیل اولماز سنه, قیرمیز گؤتورسن

شاشیردیم, دینمه دیم, باخدیم دایاندیم,
اونون بو سؤزلرین من جیددی ساندیم

ایطاعت ائیله دیم, امرینده دوردوم
بوراخدیم یاشیلی, قیرمیز گؤتوردوم

دئدیم قوی پوزماییم نظم و نیظامی,
یقین وار هر بویانین اؤز مقامی

راحاتلاندیم اوگون دوردوم دوزلدیم
صاباح بیرده اورا تیکرار گلدیم

دئدیم قیشقیرتماییم میرزا جفانی,
گؤتوردوم بیرده قیرمیز آفدافانی

عجل تک هوپبولوب گلدی او آلچاق
دوننکی ماجرا باشلاندی آنجاق؛

یئتیشجک قاپما قیرمیز آفدافانی!
نولار ایشلت بیراز او داش قافانی!

مگر اؤز عممه نین یانینداسان می؟
حسن سوخدو دییرمانینداسان می؟

دئدیم قارداش قاریشدیرما آرانی
اؤزون سئچدین منه قیرمیز بویانی

خبرسیزسن دئدی ارکان ادبدن
بو شیرکتده وارام من بو سببدن

دوننکی قایدالار قالدی دوننده
مگر قانون دییشمز گون دؤننده؟

بیرازدا قایدا قانوندان دانیشدی,
منی قاندیرماغا بیرده چالیشدی

"فیکیرلشدی دوشوندو چوخ دریندن"
آراشدیردی چوروک جیب دفدریندن

الی آلنیندا بیر باخدی یوخاری
دئدی اویقون گلیر رنگلرده ساری

گؤتور چیخ گئت منه آرتیق دانیشما
بؤیوکلر امرینه یئرسیز قاریشما

آخیر بئزدیردی, احوالیم دییشدی
جینیم جوگگولددی, سیملر قاریشدی

توتوب خیددکله دیم او حوققابازی*
ائله ووردوم پوزولدو دستمازی

بوغازین هئی سیخیب رنگین قاراتدیم,
گؤزونده قورخولو دونیا یاراتدیم

او یالواردی یاخاردی, یوخ دئدیم من
دئدی؛ عفو ائت باغیشلا پوخ یئدیم من

اؤلوم گلدی دایاندی گؤزلرینده,
پشیمانلیق واریدی سؤزلرینده

سنه قوربان اولا جانیم و مالیم
منی گؤزلور ائویمده اهل -عیالیم

دئدیم گر قورتولوش ایسترسه جانین
آچیقلارسان ندیر سیرری بویانین

حریف سؤز وئردی اؤز جانین قوتاردی
دئدی بیر سیرری یوخ  بو آشکاردی؛

منیم وار بو اویوندان بیر آماجیم
بواوچ - بئش آفدافا اولدی آراجیم

بلیرتم بویئرین باشقانی کیمدیر
موطیع و تابع فرمانی کیمدیر

ماماغانلی کریم

*حوققاباز: ناغل ائدن باشقا سؤز دئمیشدی ادبسیزلیک اولماسین دئیه من حوققاباز یازدیم.

بلیرتمک: آچیقلاماق, بللی ائله مک

 

 

Aftafa başqanı Mirza Cəfa

Hekayət eyləyir sadə bir insan,
Sözündə incəlik var yaxşı duysan

Müsafir olduğunda bir şəhərdə,
çıxıb hərdən gəzərkən həndəvərdə,

Umumi bir tuvaletdə gedərmiş,
Təmamən ehtiyacın rəf edərmiş

Bol imiş o məkanın aftafası,
Sarı, qırmız, yaşıl, əlvan boyası

Deyir aldıqda onların birin mən,
Necə Miza Cəfa qışqırdı birdən;

Aparma ay kişi qaytar gətir sən!
Yaşıl olmaz sənə, qırmız götür sən

Şaşırdım, dinmədim, baxdım dayandım
Onun bu sözlərin mən ciddi sandım

İtaət eylədim, əmrində durdum
Buraxdım yaşılı, qırmız götürdüm

Dedim qoy pozmayım nəzm-ü nizamı,
Yəqin var hər boyanın öz məqamı

Rahatlandım ogün, durdum düzəldim
Sabah birdə ora təkrar gəldim

Dedim qışqırtmayım Mirza Cəfanı,
Götürdüm birdə qırmız aftafanı

Əcəl tək hopbulub gəldi o alçaq,
Dünənki macəra başləndı ancaq;

Yetişcək qapma qırmız afdafanı
Nolar işlət biraz o daş qafanı

Məgər öz əmmənin yanındasanmı?
Həsənsoxdu dəyirmanındasanmı?

Dedim qardaş qarışdırma aranı,
Özün seçdin mənə qırmız boyanı

Xəbərsizsən dedi ərkan-ədəbdən
Bu şirkətdə varam mən bu səbəbdən

Dünənki qaydalar qaldı dünəndə
Məgər qayda dəyişməz gün dönəndə?

Birazda qayda-qanundan danışdı
Məni qandırmağa birdə çalışdı

Fikirləşdi, düşündü çox dərindən
Araşdırdı çürük cibdəfdərindən

Əli alnında bir baxdı yuxarı
Dedi uygun gəlir rənglərdə sarı

Götür çıx get mənə artıq danışma
Böyüklər əmrinə yersiz qarışma

Axır bezdirdi əhvalım dəyişdi
Cinim cüggüldədi simlər qarişdi

Tutub xıddəklədim o hoqqabazı*
Elə vurdum pozuldu dəstəmazı

Boğazın hey sıxıb rəngin qaratdım
Gözündə qorxulu dünya yaratdım

O yalvardı-yaxardı yox dedim mən
Dedi; əfv et bağışla pox yedim mən

Ölüm gəldi dayandı gözlərində
Pəşimanlıq varidi sözlərində

Sənə qurban ola canım və malım,
Məni gözlur evimdə əhl-əyalım

Dedim gər qurtuluş istərsə canın
Açıqlarsan nədir sirri boyanın

Hərif söz verdi öz canın qutardı
Dedi bir sirri yox bu aşkardı

Mənim var bu oyundan bir amacım
Bu üç-beş aftafa oldu aracım

Bəlirtəm bu yerin başqanı kimdir
Müti- o, tabe-i fərmanı kimdir

Mamağanlı Kərim

*Hoqqabaz: Nağl edən başqa söz demişdi, ədəbsizlik olmasın deyə mən hoqqabaz yazdım

Bəlirtmək: bəlli eləmək, açıqlamaq