يولسوزلار دوعاسي

يولسوزلار دوعاسي

(ماماغان آغيزيندا)

ایلاهی سنی آند وئرریخ ده لی کوبرانین خاراباسینه, جیدیل باخشینین آراباسینه, اونون چالاچوخورلارا دوشوب جیر-جیر جریلدیین ناله سسینه, آمین دییه ن دیللری لال ائلمه.

سني اند وئرريخ ماماغان داکي پيلوو آغساققاللارينه، مئشه‌نين چاققاللارينه، نيسييه وئرن باهاچيل بققاللارينه، بيزيم گوناهلاريميزا و اولارين نیسییه دفدرلرينه قلم-ي عفو چک. ائي نيسييه آليب دفدره يازديرانلار آمين دئيين ضررگؤرمييه‌سيز.

ايلاهي! سني آند وئرريخ آياز گئجه‌لرده خالقين زميسيني اوتارانلارا، چيلله چيخماميش قئيله‌ني(قووورمانی) قورتارانلارا، شاخسئي ده شور سالانلارا، عاشورا گوني باش يارانلارا، خالقين نوودانين قوپارتيب اؤز کلله‌سينه اورانلارا(وورانلارا)، شهر-ي نوو دان گليب طبيل چالانلارا، مئيدانا چکنده قان سالانلارا، شاخسئي ده توتيشنلره، ايت کيمي بوغيشنلره، بازارين باساباسينده آروادلارا سورتوشنلره، خلوتده راست گه‌ليب اؤپوشنلره، منيم پوليمي آنبار، يولومي جنّته هموار، بو جمعي ده طوطي خالا نين قبرينه زووار ائله.

ايلاهي سني آند وئرريخ کيشي روبابه نين نجابتينه، ماشد ايمانين تيجارتينه، دللک عسگر ين حامام دامينده آلديغي حجامتينه، اونون کسب وکارينه برکت وئر، او مؤمين کيشي ايسلام يولوندا چوخ قانلار تؤکوب، بيزلري موسلمان ائتماغا زحمتلر چکيب، ايلاهي کوففارين قارشيندا اونون اولگوجيني کسگين، سينه‌سيني پورکين و اؤزيني ده زنگين ائله. ايلاهي قبول ائيله اونون جهاديني، گؤيلره چاتدير آديني،کسمه بیزدن ایمدادینی, بو دونيادا اوني بيزه چوخ گؤرمه‌کي اونسوز کوفر توتار دونياني. قييامت گونونده ده اوني ايمام –ي زمان عسگرلرينين رديفينده قرار وئر.

ايلاهي سني آند وئرريخ دللک عسگر تؤکن قانلارا، خيخي سورتن جانلارا، بوتون جاهيللري، نادانلاري، آرسيز-حاياسيز گولن بوشبوغاز اينسانلاري يئر اوزوندن محو و نابود ائله.

پروردگارا! ايتلره داش آتانلارا، بير چرک سوته باتمانجا سو قاتانلارا، يئرالماني تويوغا سوخوب يومورتا يئرينه ساتانلارا کيفايت قدر اينصاف عطا ائله.

ايلاهي! یکه-یکه یالان سوخیشدیره نلری, ایت بوغیشدیره نلری, خوروز دؤیوشدوره نلری, عزيز گئجه‌لرده خالقين باداميني يوليشديرنلري، آي ايشيغينده بوليشديرنلري عالمده روسواي ائلمه. سيزي گؤروم اوغورلوغا گئدنده دامدا-داشدا ديزلريز تيترمه‌سين, آياغيز بودرمه‌سين, اوجادان آمين دئيين.

ايلاهي بوتون قارا گييه نلري، شاخسئيده باش ديينلري، تومني بير قيرانا وئرن ريبا يييه‌نلري يئرين-گؤيون بليیاتيندن محفوظ ائله.

خوداوندا, سئییدالشهدا حورمتینه, سینه و زنجیر اورانلارا, ابالفضل چاغیرانلارا, بوغازینی جیرانلارا, حوسئن وای دئییب ایکی اللی اؤز باشینه اورانلارا, سیمیشقا قابیغین فرشین آلتینه دولدورانلارا, گئجه سحره جان قیبت قیرانلارا او شیش گوشه قبیرین زیارتین نسیب ائله.

ايلاهي! بوتون عاغيلسيزلارا, شاخسئي دالينجه دوشن آروادلارا-قيزلارا، چاديراسيني يوز يول آچيب-اؤرتنلره، اؤزيني گؤرستنلره بير ذره عاغيل مرحمت ائله.

پروردگارا! بو محلله‌ده بوتون پيچاخ چکه نلري، قارين سؤکه نلري، بئش تومن پول اوسته قان اکه نلري، قيشين چيلله چاغي خالقين باشينه قار تؤکه نلري، يئتيملرين مالينه گؤز تيکه نلري، دوز يولا هيدايت ائله.

خودايا-خوداوندا! سني آند وئرريخ اؤز عدالتيوه، روز-ي قييامتده ائششه‌کين قويروغينه چالقي قويانلارين، ياش قبيري اويانلاراين، کفن سويانلارين تقصيراتيندن گئچ.

خودایا دستگاه –ی ابا عبدوللاهه هر نحو ینن قوللوق ائدنلری, جیریخ قالیشینن گلیب تزه باشماخلارینن گئدنلری کیمسه گؤرمه دن ساغ-سلامت اؤز ائوینه چاتدیر.باهالی باشماخلارینن مچیده گله نلرین سایینی آرتیر, خودایا او باشماخلارا حئییفین گلسین, ائله بوناگؤره او آداملارین باشی وار ایکن آیاغینه داش سالما.

ايلاهي هر نوعيله زحمت چکنلري، احسان وئرنلري، شربت پايلييه نلري، او جومله‌دن بيزيم گؤزوموزون آغي-قاراسي اولان دوگي خيرداسي، ايت يومورتاسي، مجليسيميزين زينتي اولان جهندم ايتي، وطن ائششگي، تون تپه‌جگي، ايلاهي بو حضرات بيزيم محلله‌نين ايفتيخاريدي، سن بولاري نئينيم-نئجئليم دردينه دوچار ائلمه.

ایلاهی داماد-ی ناکام قاسم گلگون کفن حورمتینه, قئین اتاسینه اؤلوم آرزو ائدن دامادلارا  یئترینجه صبیر وئر. قئینانالارین لال اولماسی حسرتیله یاشیه ن گلینلرین اوره یینین مطلبینی وئر. بو نییت ایله نذیر دیینلرین, شام یاندیرانلارین,مچیدین دووارینی جهنم دووارینه تای ائدنلرین نذرینی قبول ائله.

ایلاهی اؤز خزانه-یی غئیبیندن بورجو اولانلارین بورجونو وئر, حیه طی اولمییه نلره حه یط یئتیر(حووضونون فوواره سی یادیندان چیخماسین) ایلاهی بو نییتلر ایله نذیر دئییب بالاجا اوشاقلارین باشینی یارانلار وار  اولارین دردینه باب الهواییج الیله درمان ائله. سنی آند وئرریخ علی اصغرین اوخلانان بوغازینه او معصوم اوشاقلارین باشینه قمه نی تاققیلداتاندا اولارین باغریی چاتلاتماسین, اوره یی پاتلاتماسین, آغزی گؤزی ایریلمه سین, ,آغلی باشیندن گئتمه سین, اؤزلری ده دلی خانییه سالماسین.

بار ایلاها, چوپور ننه جانین, کئچل طاهیره نین تئزلیغینن باختین آچ, اولارینن بئله هامی ائوده قالان تورشامیش قیزلاری ار نئعمتیندن محروم ائلمه.

پروردگارا, مسجید و منبر بانیلرینین روحین شاد, قالانلارینین ائوین آباد, اولارین مالینه- دالینه ایری باخانلارین عمرینی برباد ائله.

 ایلاهی, بیزیم تویوغوموزا کیش دییه نلرین, بو مچیدین دووارینه ایشییه نلرین اوریینه یددی باش اژدهانین قورخوسونو سال, اولارین آتالارینی, آنالارینی و یددی آرخادان دؤنه نلرینی قبرائوینده ایتینن قولبویون ائله. صدقه اللاهو علي العظيم.

کریم ماماغانلی

قیش فصلی 2003

من مست و تو دیوانه

فارسجا یازدیم کی حداد عادل کیمی ساوادسیزلاردا اوخویابیلسین

"من مست و تو دیوانه, مارا که برد خانه"
تو بنگی و وافوری, من طالب پیمانه
تو دشمن  جانهایی, جلاد زبانهایی
گویی که بجز فارسی هستند همه بیگانه؟
تو دلغک پانفارسی, ازخلق چه می ترسی
این ره برد ایرانت بر وادی ویرانه
آزرده شود پانها, از تابلوی دکانها
درمان نتوان کردن این درد جنونانه
از بس شده ای حساس, خواهی زعوام الناس
تحریم کنند اجناس, با لحن وقیحانه
هرچند که حدادی, زان معدۀ خود بادی
وارونه بدر دادی بی عفت و شرمانه

کریم ماماغانلی

İmamzadaların yaranması

 Sadə Bilal, Aşıq Bilal, Dəli Bilal, Başıbəlalı Bilal, Kasıb Bilal, Yanıq Bilal birdə Yazıq Bilal,bunların hamısı Bilal əmiyə verilən ləqəblər idi.Hələ bu harasıdir, ömrünün son çağlarında isə Qoca Bilal və Bezar Bilal adını qazanmışdı. Bilal əmi gənc vaxtlarında eşq oduna yanıb kül olanlardanımış. Onun çəkdiyi eşq acısına bu qısacıq hekayədə yer ola bilməz, ancaq bu qədər deməliyəmki, Aşıq Bilalın ilk eşqində yenilməsinə səbəb onun yoxsulluğu ve yoxsulluğuna səbəb saf-sadə bir insan olmasıydı. Sadə Bilal ömründə bir dəfə də olmuş olsa kimsəni aldada bilməmişdi və həyatı boyunca yalan danışmaq “nemətindən” nəsibsiz qalmışdı.

 Rəvayətə görə,ən qıssası bələdirki, Qoca Bilal son vaxtlar zəmanənin acılıqlarindan, düşman tənəsindən,dost minnətindən,zalim ağaların əziyyətindən cana gəlmişdi və bütün cahil insanlardan, yaramaz qonşulardan belə öz yurd-yuvasından bezar olmuşdu, elə buna görə də şəhər həyatından baş götürüb dağlara çıxmaq qərarına gəlmişdi.
                                 

 Bir gün səhər çağı hələ dan yeri ağarmadan Bezar Bilal yerindən ayağa qalxır və qərara gəldiyi kimi, dağlarda səssiz-səmirsiz, qalabalıqdan uzaq təmiz bir hava almaq həvəsilə öz yurdunu-yuvasını tərk edərək  şəhər yaşamıyla vidalaşır və hər nə olursa olsun deyərək üz qoyur dağlara tərəf. Yazıq Bilal var gücüylə arxasına belə dönüb baxmadan yoluna davam edir. O, zəmiləri, dərələri, düzləri arxada qoyaraq gedir və eyni zamanda öz içində savaşda olan iki hissi də özüylə daşıyır,biri sevinc, obirisi qorxu. Bir yandan düşünürki, yaxamı pisliklərden qurtarmaqdan yana gedirəm, ama bir tətrəfdəndə özü-özünə deyir ay Başıbəlalı Bilal,hər bəlanı başından sovmusan bir qalmışdı qoca çağında qurda-quşa yem olmağın. Qoca Bilal yorğun-arğın olsada sevinc hissi onda daha güclüydü və hələ də getməyə davam edirdi,  o qədər gedirki,  şəhərdən və ya hər hansı bir avadanlıqdan heç bir əsər görünməyən bir yerə, dağların ətəyinə çatır ama ,hələdə içindəki savaşda olan hisslər onu rahat buraxmaz, Bilal xəyalatda, günəş bata-batdaydı, o anda onun gözünə  dağın başında bir daxma sataşdı və gecəni orda daldalanmaq niyətilə dağın başına çixmağa başladı. Daxmaya yaxınlaşdıqca onun görkəmindən bir imamzada olduğu bəllənirdi. Bilal əmi imamzadanın qabağına çatmağa az qalırdı, imamzadanın qapısı açıq idi, günəş son zərrələrilə imamzadanın içində oturan Pir Vəlinin gözlərini qamaşdırırdı, o da hənali saqqalı tumarlayaraq bir əlini isə gözlərinə çətir qılıb gələn adamın kim olduğunu görmək istəyirdi. Axir ki, Bilal əmi imamzadanin qapısının qabağına çatdı, əl verib salamlaşmadan sonra  girib içəridə oturdular.Biraz çaydan-çörəkdən ortaya gəlir, eləki yemək süfrəsini ortadan yığışdırırlar ürək süfrəsi açılıır, deməlilər deyilir, Bilal əmi tamamilə başına gələnləri və qafasındaki düşüncələri Pir Vəli ilə paylaşır, Pir Vəlidə içdən sevinərək gülə-gülə deyir; Ay kişi,lap elə su axıb,çuxurunu tapıb, beləki Bilal Əmidən onun yanında qalıb ona həmdəm olmasını istəyir, Bilal əmi də kor allahdan göz istəyən kimi onun istəyinə razılıq verir. Beləliklə, Bilal əmi  imamzadada yerləşib qaldı və Pir Vəliyə yaxşi bir həmdəm oldu.Onlar hər ikisi həyatlarindan məmnun yaşayaraq, ora gələn ziyarətçilərin verdiyi pul-para ilə rahat və dəğdəğəsiz dövran sürərlər. Bilal əmi ara-sıra Pir Vəlinin eşşəyini minib, ətrafdaki kəndlərdən özlərinə lazim olan alış-verş eləməyə gedərdi və onlar aylar-illər bu sayaq yaşayıb  həyatın dadını çıxarırdılar. Bilal Əmi uzun müddət o eşşəyi minib alış-verişə getdiyi üçün o heyvanla yaman ünsiyyət tapmişdi, o heyvan unun üçün yeganə dost idi ki, nə ona tə´nə vurardı, nə minnət qoyardı, nədə özünü ondan üstün görərdi.

 Günlərin bir günü Bilal Əmi çox sevdiyi eşşəklə alış-verişdən dönərkən  yolun ortasında heyvanın ayaği büdrədi və yerə yıxıldı, elə o yıxlmaq olduki, birdə ayağa qalxa bilmədi, cox sürmədi heyvanın yatdığı yerdə canı da çıxdı.

 Bilal Əmi bu olaydan yaman yasa batdı və onu buraxıb getməyə vicdanı yol vermədi, o öz içində hiss elədiki onu buraxib getmək dosluğa yaraşmaz, heç olmasa onu basdırib sonra getsin. Beləliklə, bir təhər heyvanı basdırır, bir neçə daş-duş tapıb getirir, gözlərindan yaş dama-dama onun qəbrinin yan-yövrəsinə düzür. O anda oradan keçen  bir neçə adam Bilal əmini bu halda görüb, Allah rəhmət eləsin ,əmi, burda yatan oğlundurmu deyə soruşarlar.

 Sadə Bilal  utancından orda yatanın gərçəkdən nə olduğunu söyləyə bilmir və ömründə birinci dəfə yalan deməyə məruz qalaraq deyirki, bura bir imamzadanın qəbridi, mən də bunu kitablardan çox arayıb-axtarandan sonra bu gün kəşf eləmişəm. Onlarda sevinərək, gəlin bizdə elə yolu yaxın eliyək nəzirlərimizi bura verək deyər, salam-salavatla dua oxuya-oxuya biraz puldan-paradan çıxarıb  eşşəyin qəbri üstə atdılar və heç nə sormadan ordan uzaqlaşdılar. Bu birinci dəfə idi ki, yalanın dadı Sadə Bilalın damağına yatdı, Sadə Bilal işi belə görüncə ordan getmək düşüncəsi onun qafasında dəyişildi və sürətlə Mir Bilal olmaq düşüncəsi  yarandi. Tez ayağa qalxdi, dostu Pir Vəli üçün aldığı yaşıl şalı xurcundan çıxarıb öz boynuna doladı  və qəbirin başında oturub ona bəzək-düzək verərək, hər ordan keçənə oranın bir yeni bulunmş imamzada olduğunu anlatmağa başladı. Mir Bilal o sözləri yoldan keçənlərə o qədər anlatmışdıki, özü də yavaş-yavaş o qəbirin bir imamzada qəbiri olduğuna inanmağa başlamışdı. Bir ay ərzində Mir Bilal imamzadanın öz qazancilə o məkani həqiqi bir imamzada halına gətirməyi bacarmişdi. O imamzadanın günü-gündən rövnəq tapmasi onu çox sevindirirdi, hərdən də əfsus edərək öz-özünə deyirdiki, agər bu işi gənc çağlarında başlasaydı indi o bölgədə otuzdan çox imamzadaya sahib ola bilərdi. Mir Bilalı imamzadasında öz halına buraxaq, gəlin görək onun dostu Pir Vəlin başına nelər gəldi.

Pir Vəli öz dostunun geri dönməməsindən dolayi çox nigaran idi, onun üçün yaman darıxmışdı, az qala maraqdan ölürdü, görəsən Bilalın və yazıq eşşəyin başına nə bəla gəlib?  Hər gün bir pis xəyal onun ürəyini rahat buraxmırdı, bir yandan da günbəgün ora gələn ziyarətçilərin sayının azalması onun rahatsızlığını artırırdı. Axırki, bu xəyallara son qoymalıyam deyə qalxır və  üzaşağı yola düşür, dağdan yenir bir qədər yol gedəndən sonra bir təpənin döşündə bir yeni imamzadanin yaranmasına şahid olur. Pir Vəli bu səhnəni görəndə şaşırıb qalır, o birinci öz bazarının günü-gündən kasadlanmasının səbəbini anlayır, biraz bu səhnəyə mat- mə´təl qalır,  görürki, imamzada nə imamzada! nəzir deyən kim! qurban kəsən kim! dəxil düşən kim! yalvarıb-yaxarıb şəfa istəyən kim! o bunları gördükdə öz-özünə deyir; evin yıxıldı Pir Vəli! O işin nə olduğunu anlamaq üçün irəli gedir və imamzadanın mütəvəllisi ilə tanış olmaq istəyir. O, imamzadanın qabağına çatanda  öz dostu Bilalı görür, amma bu Bilal onun gördüyü Bilala bənzəməz, o artıq Mir Bilal olmuşdu, əli təsbehli, ağzı dualı, mömin ədalı, boynunda şali, uzun saqqalı ancaq deyim ki, onun gördüyündən daha qutlu-mutlu daha görkəmli bir Bilal olmuşdu. Bir çox hal-əhval, salamlaşmalar və qucaqlaşmalardan sonra yavaş-yavaş ziyarətçilər də oranı tərk edirdilər. Eləki, imamzadanın ətrafında kimsə qalmaz iki dostun şirin-şirin söhbəti başlanır, hərçənd  Mir Bilal grçəkləri anlatmağa biraz çəkinirdi. Allahdan gizlin deyil səndən nə gizlin, beləliklə söhbəti açır və başına gələnləri öz dostuna bir-bir anlatır, imamzadanın necə yaranmasını anlatandan sonra, Pir Vəli gülə-gülə deyir; Ay kişi belə xırda-para  olaylara görə ürəyinə pis şeylər gətirmə, elə o rəhmətlikdə ki, mən onbeş il öncə dağın başında basdırmışam bu rəhmətliyin anasıydı.

Kərim Mamağanlı

ایرج میرزانین شاه اثری

سنه گل ناغل ائدیم بو داستانی              
حیجابین ائتگیسین بیل یاخشی تانی
جوانلیق  چاغلاریمدا  صاف  اولاندا      
قاپی  آغزیندا  دورموشدوم  دالاندا
او آندا  بیر  قادین  اوردان  گئچنده        
یامان ارککلیک حیسسی جوشدومنده
گؤروندو یاشماق  آلتیندان  بوخاغی       
چنه, اوزدن  بیرآز بیرده  دوداغی
بولوت کونجونده سانکی آی چیخیبدیر     
پریدیر بو بئهیشت دن پای چیخیبدیر
یاخینلاشدیم  اونا  وئردیم  سلامیم          
دئدیم  واردیر اوزاق یئردن  پیامیم
پری اوزلو بو سؤزدن شککه دوشدو      
پیام کیمدندی, سن کیمسن سوروشدو
عوام الناس دویار اولماز دئدیم من         
بونو بوردا نئجه  تشریح  ائدیم  من
بیلیرسن هر سوزون وار بیر مقامی       
گرک دیر هر پیامین  احتیرامی
بویور گل آنلاتیم  بیر- بیر دالاندا          
ته لسمک خوش دئگیل پئیغام آلاندا
سوروشدوقجا نه دیر کیمدیرسوزآتدیم             
اوزاتدیم هئی سوزو آغزین قاپاتدیم
سیماجت ائیله دیم, ایصرار قیلدیم          
بویور خانیم  دئدیم  تیکرار قیلدیم
آسیلدیم  پئیغاما   اولسا  یالان دا           
بو فند ایله  اونو  بولدوم  دالاندا
دئدیم چون چوخلی گئت-گل وار دالاندا           
موناسیب دیر اوتاق  پئیغام  آلاندا
اوتاق دا نازایله  ایلشدی باخدی                   
نه اوز آچدی نه چرشابی بوراخدی
اونا  ناغل ائیله دیم  افسانه لردن                 
گیریشدیم صوحبتی آچدیم نه لردن
گاه ارککدن دانیشدیم  گاه  قادیندان        
نه لرچکمیش بیرارکک آروادیندان
گتیردیم گاه سوزه خسرودان آیین          
دئدیم گاهدا شیرین اولموشدو خایین
گاه آلماندان دئدیم گاه بیر گؤزلدن          
ولی  مطلب ده بللی ایدی ازلدن
منیم کؤنلوم یامان کام آختاریردی          
او دا سؤزلرده پئیغام آختاریردی
لطافت له دئدیم یاریم دوزوندن             
نولار آچسان بو یاشماغی اوزوندن
نچون اوز اؤرتولو مندن قاچانسان         
مگرمن بیرپیشیک سن بیرسیچانسان
آخی باخ اینسانیق بیز سنده منده           
برابر خلق ائدیب خلق ائله ین ده
قاتیلسان  صوحبته کامیللشرسن                   
منه  تایسان  جانیم  سنده  بشرسن
اوگونکی سنده آی تک اوزیاراندی         
اونا باخماق اوچون بو گؤز یاراندی
حیاتین باغچاسیندا گول قادیندیر           
چیچکدیر, لاله دیر سونبول قادیندیر
نه اسکیلدر نه یی الدن وئرر گول          
اگر باخسا  اونا  بیچاره  بولبول
شیرینلیک هئچ ده آز گلمز شکرده         
آری یوز یول اوچارسا هنده ورده
نه فرق ائیلر اونا یاندیقدا بیر شم           
یانیندا  بیر نفر وارسا  یا بیر جم
بو سؤزلردن خانیم حدسیز آلیشدی         
آجیقلاندی بیر آز حیرصلی دانیشدی
کی نامحرملره اوز گؤرسه دیم من؟       
بوراخ بو سؤزلرین هوذیان دئییر سن 
نه لاتلار واریمیش بو یئرده واه-واه       
ایراق اولسون باشیمدان,  آللاه-آللاه
باشیمدان  چادیرامی آچماق  ایستر        
نئجه  عارسیزدی  بو ,  آللاه واکبر
جهننم  اول  مگر بیر جینده یم  من؟       
حایالی,  عار- نامیسلی  بنده یم  من
بودورمو بواویوندان جومله قصدین؟   
اوزوم گورمکدن اؤتری یولوموکسدین؟
قالیم ار خئیرینه حسرت ایلاهی            
اوز آچاسام  قئیرینه قیلسام گوناهی
ایتیل چیخ گئت عجاییب شورگؤزون وار  
سؤزوندن بللیدیرعارسیزاوزون وار
منیم قاینیمدا چوخ آرزو ائدردی            
اوزوم گؤرسون دئدیم اولمازهدردی
بئله  ظنن ائتمه کی  تئهرانلیام  من        
او آخماخ  فیکرینی  گئج  آنلیام  من
ییغیشدیر بو تورو صییاد افندی                   
آپار اؤز باجینا وئر سن  بو پندی
گؤرورسن قارتال ال چاتمازدی بوردا     
گئت ائوده قانع اول وارسا تویوقدا
جانیم دوغرانسا اؤلسمده عذابدان           
اینان واز کئچمرم من بو حیجابدان
نه سویلورسن مگر دیوانه سن سن         
ایچیبسن, کئفله نیبسن یا نه سن سن
بیلیرسن هئچ نظربازلیق گوناهدیر         
بیز ایله قبر آراسی یول بیر آهدیر
دئییرسن کی قییامت ده یالاندی                   
و مللانین سؤزو اسکی پالاندی
تمامن موجتئهیدلر موفده خوردور          
هامی بوینویوغون قانماز یا کوردور
اقللن بیر ساعات گئت قال مچیتده          
بیراز سن موللادان پند آل مچیتده
ائشید, اؤیرن دئییرکی سن اولنده           
نکیر منکیر باشین اوسته گلنده
گؤررسن کی نئجه ووردی تپه ندن        
ائله سیشدین پوخون چیخدی کفندن
قرض, چوخ  دیندن ایماندان دئماقدان            
پشیمان ائیلدی بیر پوخ یئماقدان
بئله گؤردوم آغیز یومدوم و دوردوم       
اوتورتدوم بیرده یانیندا اوتوردوم
آغیز آچدیم گوناهیم یوخ دئدیم من          
خطالاردان تمام عوذر ایسته دیم من
موکرر بیلمه دیم عفو ائت دئدیم من        
خطا یاپدیم, باغیشلا پوخ یئدیم من
دولابدان بیرجه قاب آجیل ده بولدوم        
سن اللاه یئ دئدیم ایصرار قیلدیم
یئدیرتدیم من اونون   باشیندا  قاتدیم       
دمیرتک یوموشاتیب چکدیم اوزاتدیم
نه چرشابدان دئدیم نه سوز دانیشدیم       
اوزاتدیم ال و نبضیندن یاپیشدیم
بیلیردیم کی بو یول بو رفتاریمدان      
دورار وورسون تپیک داششاقلاریمدان
دیشی اسلان کیمی بیردن باغیرسین       
بیزیم یان قونشودان ایمداد چاغیرسین
و یا کی آتدیغی باشماق تاییندان                   
گویرسین باش-گوزوم دیلبر پاییندان
دئدیم ایندی جوشار آشوب ائدر او         
اؤز آلتیندا منی کوسکوب ائدر او
ولاکین ترسینه گؤردوم کی مه رخ         
بیرآزجا وورنوخورامماکی چوخ یوخ
دوشور حالدان حالا لاکین یاواشجا        
الیمدن شاکیدیر آمما کی خوشجا
اوجوشقونلوق, اوداشقینلیق دگیشدی 
دؤنوب اولدو"راحات دور","بونه ایشدی"
بیراز بوندان قاباقکی پیس یامانلار        
بو یول اولدو"نه چاپقیندیر جوانلار"
نه نازایله دئییردی ماه تابان      
"آدام اول","دیمه اوغلان"," یاخشی داوران"
یقین ائتدیم او آفت لوطفه گلدی             
دئدیم قلبیمده کی ایشلر دوزلدی
کؤنول صییادی واز کئچمز بو اوودان     
کی مومن حالوادان, موللا پیلوودان
نه تاخیر ائیله دیم نه چوخ یوباتدیم         
گتیردیم خالچا اوستونده اوزاتدیم
او نازلی دیلبره آنجاق داراشدیم                   
تیماروئردیم حیجاب آلتدان دولاشدیم
حول اولموشدوم عجاییب بو دورومدان    
الیم گئتدی بودا صاف بالدیریندان
او هئی شیللاخلادی من هئی تپیلدیم        
او هئی اولماز دئدی من اولدو بیلدیم
اونون جوت اللری اوز یاشماغیندا         
منیم ده  اللریم  جننت  باغیندا
دئدیم سن یاخشی محکم توت حیجابی            
کی من آلتدان یاپیم امری صوابی
بیراز زحمتله یان قیلدیم پاچاسین          
آخیر آچدیم اوزه رحمت باجاسین
بیرآم گؤردوم دئدیم به به نه آم دیر        
دئمه آم پوسته دیر فیندیق-بادام دیر
دیشی گولزار ایچی ایستی حامامدیر       
بیر آم کی حوسنده وصفی تامام دیر
تمیزدیر صورتی مومن میثالی             
جمع اوندا جومله مومنلر خیصالی
گولومسر موللانین سیماسی آمجیق                
ایچینده شهدی, بم خورماسی آمجیق
نئجه آمجیخ, نئجه چیلقین, نئجه دار       
ائله دارکی سیکیمله قیلدی پئیکار
اونا زورلا توتوزدوردوم حسابی           
کئفی ساز لاندی کوکلندی روبابی
باشی گیردی ریضا دویدوم سسینده      
اوره ک تک وئردی یئراؤزسینه سینده
بلی بو سیکدی چوخدا خوش خوراکدیر    
اونون عشقینده آمجیقلارهلاکدیر
اوزونده چون اونون عصمت چوخ ایدی
اوزون هئچ آچمادی رخصت یوخ ایدی
جوت اللی یاشماغین توتموشدو محکم          
کی بیر شئی اورتوکوندن اولماسین کم
دویارکن من او بال-قایماق لاواشدان     
حارام اولسون دئدی جیردی یاواشدان
او جاهیلده حیا آنجاق بئلئیدی        
حیانین معناسین هاردان بیلئیدی
ایتیردی اعتیبارین وئردی آمجیق          
کی یاشماقدیر اونا هر شئیدن آرتیق
حیا چون گؤزده دیر اینسان آتانماز        
اوواخ کی گؤزیومولدو اوز اوتانماز
حیجاب آلتیندا اولماقدان حیاسیز           
حیجابسیز اولماغی خوشدور رییاسیز
قادینلار بیلسه لر  دوزگون حیانی         
حیات رونق تاپار آشکار عیانی
چیخیب ائودن بیراز آیدینلاشارلار         
آداملیق اؤیرنیب اؤزگور یاشارلار
قادین کی تعلیم آلدی بیلگیله ندی                  
بو توپلوملا بشر تک ایلگیلندی
هئچ افسونلا او دؤنمزعصمتیندن           
و بوش  سوزلرله آلدانماز قطعیندن
گونش کی عالمی نورلاندیراندیر           
اونا ال وورماق اولماز یاندیراندیر
او کی گؤرموش کالج, یاکی فاکولته        
یانیندا دورسا اگنینده دئکولته
واریسه بیر قدر عصمت اؤزویله          
باخارسان سن اونا عففت گؤزویله
غلط ایستک او قادیندان محالدیر           
اونا ناجور خیال, بوش بیر خیالدیر
حیاتین گئت دوشونکی اولما ائششک      
آدامسان سن بو ائششکلیکدن ال چک
بو آخماخ فیکرینی باشدان چیخار آت            
سنه قویما گله قالیب خورافات
توتالیم کی بو دونیا جننت اولسون          
اونون هر بیر یانی حوریله دولسون
او حوریلر اگر یورقان بورونسه           
صفاسی یوخ اگر چیرکین گؤرونسه
قادینسیز سئوگی بو عالمده اولماز          
بیر عالم سئوگیسیز عالم ده اولماز
سنه قوربان سوغانسان یا پالیتسان         
ندن داییم بو چرشابدا قالیبسان
یئرین واردی جمال ذوالجلال دا            
نییه شلقم کیمی وارسان چووالدا
باشی باغلی دیبی باغلی خانیم جان        
خانیم جان سان بیزه یا کی بادیمجان
نه پئیغمبر دئدی نه یازدی قورآن          
کی قادین اولمالی قولی بیابان
او هانسی بیر حدیثدی چیخدی هاردان     
کی قادین اولمالی عالم ده خورطان
تپه ندن دیرناغا گئیمه قبانی                
جانی یانمیش بئله یاخما بو جانی
آیاغیندا پوتین باشیندا چرشاب             
آدامین طاقتین طاق ائیلیسن لاب
سنه عصمت گتیرمز بو یاراغین           
گوزه نه ربطی واردیر اوستوراغین
ندن کندلرده, ائللرده گؤزللر                
هامی اوزلر آچیق اؤزگور گزرلر
ندن سه اوردا عصمت گئتمز الدن         
حیاسیزلیق گؤرونمز بیرگوزلدن
هر ائلده ارککه یاردیر قادینلار                   
ندندیر بیزده سرباردیر قادینلار
قادین هریئرده ارککله امکداش             
بیزیم ارکک نچون یالقیزدی بیرباش
سن ائی گول-سونبول ایله بیر بیچیمده     
داریخمیرسان بو چرشابین ایچینده
دئمیرسن قونچه تاپماقلا تکامول            
چیخاندا پرده دن آنجاق اولار گول
سن آت بو پردنی آچ گول جمالین          
بوتون عالم گؤره قوی بو کمالین
او باش ایله اوزون اوللام فداسی           
کی باشدا عاغلی وار اوزده حایاسی

ایرج میرزا
فارس دیلیندن چئویرن: کریم ماماغانلی

Əcayib Cümlələr

Mənə zor gəldi dərdim, dərd əlindən gör nələr yazdım
Yaman əfkarə daldırdı, əcayib cümlələr yazdım.

Gözəl sözlərlə dünya qurdum amma, öz xəyalımda
Məni sıxdıqca pulsuzluq gah altın, gah zər yazdım

Evimdə balkona bir qab su qoydum, bir sınıx səndəl
Beş ulduzlu hotel yazdım, Dəniz, okean ,Xəzər yazdım

Vətəndə deprem olduqda inan ki, titrədim məndə
Vətən, kənd, Vərziğan yazdım, Heris yazdım, Əhər yazdım

Bugün yüzlər şekil gördüm yıxılmış palçığ evlərdən
Yazıq mən çarəsizlikdən, ax eyvay körpələr yazdım

Bacı torpaqlar altında sızıldar, qalmış imdadsız
Ana torpaqlar üstunde yolar saç, üz didər, yazdım

Uşaqlar gövdəsin sixdiqca çiykərpic, mən hövlümdən
 Beton yazdım, dəmir yazdım, bina-yi mötəbər yazdım

Bütün aləmdə dövlətlər xəsarati edər cübran
Mənim yurdumda tavanı yazıq millət ödər, yazdım

Rəyiscumhur hani? Harda batıb qalmış hilaləhmər?
Şərəfsizlik aşıb həddindən, olmaz bu qədər, yazdım

Məgər rəhbər bugün, harda gedibdir ...? Əşhədobellah!
ihanət etmədim əsla bu feli müstətər yazdım

Mən əslən şən-i islamə toxunmaq istəməm, yalnız
Oğullar, qızlar, insanlar, vətənsiz, dərbedər yazdım

Nə yazdım mən toxunsun ki, biraz səhv oldu sözlərdə
Yazırdım rəhbər-i islam kırıxdım kəlləxər yazdım

İhanət olsada artıq o mə´sum eşşəyə oldu
Yəqin ya ölçü dar gəldi və ya mən birtəhər yazdım
Münasib cümlə qurmaqçün mən islam iqtisadından
Vətəndə inhisar, anbar ,toyuq, at, çay, şəkər yazdım

Nəhayət xalqa yazmaqçün həzin-nisgilli bir cümlə
Yetim, dilsiz və dövlətsiz, günü gündən bətər yazdım

Könül səsləndi gəl eşqə uyar bir cümlə yaz, məndə
Harmdır eşq, aşıqda, başı, darə, gedər yazdım

Dedi Fərhad-şirin ölkəsində eşqdən yazmaq
Və məndə daşqalaq, ümmət, Daş əllərdə gələr yazdım

Axundi eşq üçün lakin kiçik bir cümlə qurdum mən
Mühəllil, siğə, dəyyus molla, fəhşa, fitnəgərgər yazdım

Və əmma qəlbə quvvət, milli fəxrim, Dahi insanlar
Fədayi, yirmibir Azər,Cəfər və Pişəver yazdım

İgidlik naminə uyqun, başi qarli dağa misdaq
Boyük sərkərdə, yazdım, Qəhrəman yzdım, Səfər yazdım

Uzun bir cümlə istərdim yazam cinsəl təcavüzdən
Birinci allt-i azar, dağa vursan dələr yazdım

Əgər qurban qadındırsa səvab-i Kərbəla hasil
Əgər qurbanlıq ərkəksə, səvab-i həcc edər yazdım

İkinci dəstəmaz, niyyət, zikir zimn-i təcavüzdə
Bu fitva çox müfəssəldir utandın muxtəsər yazdım

Rəyis-i intizamatdan yetərli cümlə yazmaqçün
Namazda, altıca qəhbə, səfə, çılpaq, düzər yazdım

Səfehlik sözcüyündən də gülünc bir cümlə qurmaqçün
Kuruş, bünyanquzar, mənşur, huquq birdə bəşər yazdım

Yoruldum cümlə yazmaqdan, nədəndir dərd qurtarmaz
Yığışdır dəftəri bəsdir, Kərim qardaş yetər yazdım

Sonuncu cümləmi öz vəsf-i halimlə bitirdim mən
Qərib, aşıq, sözüm sadə, ömür, birdə hədər yazdım

 Mamağanli Kərim